Patent Tescil

Patent Tescil

PATENT NEDİR?

Patent kelimesi çoğu zaman yanlış kullanılmakta ve marka, tasarım ve faydalı model için de “patent” ibaresi kullanılmaktadır. Bu yanlış kullanımın önüne geçmek için patentin ne anlama geldiğinin anlaşılması gerekmektedir. Patent, sınırlı bir yer ve süre için üçüncü kişiler tarafından buluşun izinsiz olarak üretilmesini, kullanılmasını veya satılmasını engelleme yoluyla sahibine tanınan tekel hakkıdır. Bu hakkın kullanılabileceğini gösteren belgeye ise patent belgesi denilir. Patent belgesi verilebilmesi için aranan 3 şart şunlardır: 

  1. Yenilik: Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluş yenidir. Patent başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı veya sözlü olarak ortaya konulmuş veya kullanım ya da başkaca herhangi bir  şekilde açıklanmış her şey tekniğin bilinen durumuna dahildir. Bu nedenle, başvuruya konu buluşun, başvuru tarihinde dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekmektedir. Kamuya sunma, sergileme ve satış gibi yollarla piyasaya sürme,  kullanma, tarif, yayın, tanıtım ve benzeri faaliyetler şeklinde olabilir.
  2. Buluş Basamağı: Buluş, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzman tarafından, tekniğin bilinen durumundan aşikar bir şekilde çıkarılamıyorsa, tekniğin bilinen durumunun aşıldığı kabul edilir. 
  3. Sanayiye Uygulanabilir Olma: Buluş, tümüyle kuramsal olmak yerine pratiğe uygulanabilir olmalıdır. 

Bu üç şartın üçünü de barındıran buluşlara patent belgesi verilecektir. Üç şarttan birini dahi içermeyen başvurulara patent belgesi verilmesi mümkün değildir. Bu nedenle başvuru yapmadan önce ürün hakkında araştırma yapılması son derece önemlidir. Aksi halde, bu üç şarttan birini içermeyen başvurular tescil edilse dahi, hükümsüzlük davası açılarak patent belgesinin iptali sağlanabilir. 

Patent belgesi almak bir sınai mülkiyet hakkı verir. Bu sayede, pazarda ürününüzü yalnızca kendiniz satabilir ya da başkalarına lisans yoluyla kullanma ve üretme için izin verebilirsiniz ya da patent hakkınızı devredebilirsiniz. 

BİR BULUŞUM VAR, NE ZAMAN PATENT BAŞVURUSU YAPMALIYIM?

Buluşunuzu gizli tuttuğunuz süre boyunca istediğiniz zaman patent başvurusu yapabilirsiniz. Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta ise, buluşunuzu herhangi bir şekilde açıklamış iseniz, 12 ay içinde patent başvurusunda bulunmanız gerekmektedir. Açıklamadan itibaren 12 aylık süre geçtikten sonra patent başvurusu yapılması halinde, buluşunuz kamuya mal olmuş sayılacağından patent belgesi verilmeyecektir. En çok karşılaştığımız sorunlardan biri de bir buluş bulduktan sonra patent başvuru yapmayı ertelemek, o arada 3.kişiler tarafından aynı ürün için başvuru yapılması halidir. Özetle, patent başvurusunun ne denli önemli olduğunu kavramak ve bir buluş bulduğunuzda mümkün olan en kısa sürede başvuruda bulunmak gerekmektedir.

PATENTİN KORUMA KAPSAMI NEDİR? PATENT YAZIMININ ÖNEMİ NEDİR?

Ekibimiz kadrosundaki uzman avukatlar ile SMK kapsamında patente tecavüz davaları, patentin hükümsüzlüğü davaları, TTK kapsamında haksız rekabet davaları gibi özel uzmanlık gerektiren davaları yürütmektedir. Özellikle bu süreçte en çok karşılaştığımız sorun, kişilerin yanlış ve eksik patent başvurularında bulunmaları nedeniyle her ne kadar tescilli patent belgeleri varsa da bu belgenin hükümsüz kılınması ile karşı karşıya kalmalarıdır. Yine, yanlış ve eksik patent başvuruları yüzünden tescilli patent belgesinin buluşunu koruduğuna inanan patent sahibinin, başvurudaki eksiklikler ve yanlışlar sebebiyle buluşunda asıl korumak istediği kısımları koruyamaması, 3.kişilere karşı herhangi bir yaptırım uygulayamaması, hatta ve hatta aynı buluşa 3.kişilerin başvuru yaparak patent belgesi almasını engelleyememesi maalesef ki çok sık karşılaştığımız olaylardır. Böyle bir durumda, patent sahibinin onca yıllık emeği ve yatırımları anlamını yitirmekte, bir de sırf başvurudaki yanlışlıklar ve eksiklikler sebebiyle 3.kişilerin yaptırımına maruz kalabilmektedir. Böyle nahoş bir durumla karşılaşmamak adına, patent başvurusunu bilinçli ve özenli şekilde hazırlamak çok önemlidir. Bu noktada SMK ve ilgili mevzuat hükümlerine hakim olan ekibimiz aynı zamanda alanında uzman teknik kişilerden de patent yazımı için işbirliği içinde hareket etmektedir. Maalesef ki insanımız, patent yazımının önemini bilmediğinden daha az maliyetli olsun diye düşünerek hareket etmekte, fakat ileride çok daha büyük maliyetlere sebep olabilmektedir. 

Patent başvurusu istemler, özet, tarifname ve resimlerden oluşur. SMK’ya göre patent başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamı istemlerle belirlenir. Dolayısıyla istemlerin yazımı hayati önem taşımakta olup, istemlerde yazmayan bir özellik patent koruması kapsamında değildir. Pek çok patent, istemler başta olmak üzere doğru yazılmaması nedeniyle tescil edilememekte, tescil edilmişse bile hükümsüz kılınmaktadır. Bu nedenle, patent başvurunuz sürecinde doğru desteği almanız önemlidir.

PATENT KORUMASI NE KADARDIR?

Yeni kanun SMK hükümleri gereğince incelemeli patent – incelemesiz patent ayrımı ortadan kalkmış olup, SMK’nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılan başvurularda patent koruması, başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır. Başvuru tarihinden itibaren 20 yılı dolduran patentler kamu malı sayılmaktadır.

PATENTİMİ YURTDIŞINDA DA KORUYABİLİR MİYİM?

Bir buluş buldunuz ve onu Türkiye sınırları dışında başka ülkelerde de korumak istiyorsanız uluslararası patent tescili aşamalarında da size gerekli desteği vermekten mutluluk duyarız. Yurtdışında patent başvurusunda bulunmak istiyorsanız, koruma istediğiniz ülkelerin her birinde vekil aracılığıyla o ülkenin sistemine uygun bir şekilde başvuruda bulunabilirsiniz. Bu durumda patent koruması istediğiniz ülkelerdeki patent vekili meslektaşlarımız ile işbirliğimiz sayesinde patent başvurunuzun en iyi şekilde yürütülmesini sağlamaktayız.

Türkiye’de 01.01.1996 tarihinde yürürlüğe giren Patent İşbirliği Anlaşması (PCT) uyarınca buluşunuzu birden fazla ülkede koruma altına almak istiyorsanız tek bir başvuru ile PCT’ye üye ülkelerin tamamında patent başvurusu yapılabilmektedir. PCT’ye üye 153 ülke vardır. Eğer birden çok ülkede patent koruması istiyor iseniz, PCT ile uluslararası patent başvurusunda bulunmayı tercih edebilirsiniz. Bu sayede başvuru maliyeti her ülkede ayrı ayrı başvuru yapmaktan çok daha düşük olacaktır. Örneğin, her bir ülke için ayrı ayrı araştırma ücreti ödemek yerine, PCT ile başvuru yapılması halinde tek bir araştırma ücreti ödenecektir.

Ayrıca, Türkiye’de 01.11.2000 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Avrupa Patent Sözleşmesi uyarınca yapılacak bir patent başvurusu ile de sözleşmeye üye ülkelerin tamamında veya seçilen ülkelerde patent koruması sağlanabilir. Bunlardan başka, EAPO (Avrasya Patent Ofisi), ARIPO (Afrika Bölgesel Fikri Haklar Organizasyonu), OAPİ (Afrika Fikri Haklar Organizasyonu), GCC (Körfez İşbirliği Konseyi) aracılığı ile de uluslararası patent başvurusu yapılabilmektedir. Mevzuata ve yabancı dile hakim ekibimizle, hangi başvuru şeklinin sizin için daha az maliyetli, daha efektif olduğu noktasında en iyi yardımı vermeye ve uluslararası patent /faydalı model başvurularınızı en iyi şekilde sonuçlandırmaya çalışmaktayız. 

FAYDALI MODEL NEDİR? FAYDALI MODEL İLE PATENTİN FARKI NEDİR?

Faydalı model, sanayi teknolojilerine uygulanabilen buluş sahiplerine koruma sağlanan sınai mülkiyet hakkıdır. Patent ile faydalı model arasındaki farklar özetle şunlardır:

  1. En temel fark, patent için buluş basamağı şartı aranırken faydalı modelde buluş basamağı şartı aranmaz. Bir faydalı model, yeni olması ve sanayiye uygulanabilir olması şartlarını taşıması halinde tescil edilir.
  2. Patent belgesi, patent sahibine başvuru tarihinden itibaren 20 yıllık koruma sağlar. Faydalı modelde ise koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır.
  3. Usuller ve usuller sonucu elde edilen ürünler ile, eczacılıkla kimyasal ve biyolojik maddeler ile ilgili patent koruması sağlanabilirken faydalı model koruması sağlanamaz.
  4. Patent belgesi verilebilmesi için araştırma raporunun ardından inceleme raporu alınması gerekmektedir. Faydalı modelde ise inceleme raporu aşaması olmadığından patent tesciline kıyasla faydalı model tescil süreci daha kısa ve az maliyetlidir.

Bu farklılıkların dışında, yukarıda patent belgesi için bahsettiklerimiz faydalı model belgesi için de geçerlidir. Buluşunuza patent başvurusu mu faydalı model başvuru mu yapmanın daha doğru olacağını iyi belirlemek önemlidir. Belirli şartların sağlanması halinde patent başvurusu faydalı model başvurusuna, faydalı model başvurusu da patent başvurusuna dönüştürülebilir. Başvuru öncesi araştırma, yazım, başvuru aşamalarında doğru desteği almak değerli fikir ürününüzün, emeğinizin ve paranızın korunmasını sağlayacaktır.

YILLIK ÜCRET ÖDEME ZORUNLULUĞU NEDİR?

Herhangi bir bildirime gerek duyulmaksızın patent / faydalı modelin koruma süresi boyunca, başvuru tarihinden itibaren 2.yılın sona erdiği tarihte 3.yıldan başlamak üzere her yıl vadesinde (başvuru tarihine tekabül eden gün ve ayda) yıllık sicil ücreti ödenir. Bu ücretler Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından her yıl ücret tarifesine göre belirlenir. Yıllık sicil ücretleri vadesinde ödenmez ise altı aylık süre içinde ek ücret ile ödenir. Altı aylık süre içinde de ödenmediği takdirde patent hakkı sona erer. Uygulamada, başvuru sahiplerine her yıl bu ücretlerin ödeneceğinden genellikle bahsedilmediğini sıklıkla görmekteyiz. 

OLGUN MARKA PATENT ÖDEME YAPMAK İÇİN TIKLAYINIZ